Uit de praktijk: een uitstrijkje maken

Onderzoek nieuwe stijl in 2017

Wat houdt het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker in en wat wijzigt er precies? Aan het woord zijn huisarts Wieneke van der Hoek en centrumassistente Jacobine Jasperse.

Waarom is het belangrijk om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek?

Wieneke: “In Nederland krijgt 1 op de 170 vrouwen baarmoederhalskanker. Onderzoek heeft uitgewezen dat een derde van de vrouwen met baarmoederhalskanker nooit heeft deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek. Het is daarom belangrijk regelmatig een uitstrijkje te laten maken. Hoe eerder je behandeld wordt, hoe beter.”

Van wie krijg ik de uitnodiging voor een uitstrijkje?

Jacobine: “De overheid nodigt u uit voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Het is de bedoeling dat u zelf een afspraak maakt hiervoor bij een van de centrumassistenten. De assistenten doen ook het uitstrijkje. Zij hebben allemaal een opleiding hiervoor gevolgd. Je kunt ook op de uitnodigingsbrief aangeven dat je niet wilt deelnemen, bijvoorbeeld omdat je zwanger bent. In dat geval krijg je later nogmaals een oproep. Reageer je helemaal niet dan volgt er één keer een herhaaloproep.”

Wat gaat er veranderen in het onderzoek?

Wieneke: “Tot en met eind 2016 wordt een uitstrijkje beoordeeld op afwijkende cellen. Vanaf 2017 wordt het uitstrijkje eerst getest op de aanwezigheid van het hoog risico papillomavirus (hrHPV). Pas als geconstateerd wordt dat dit virus aanwezig is, wordt verder getest op cellen.”

Hoe krijg je het hrHPvirus?

Wieneke: “Dit virus wordt doorgegeven bij seksueel contact. Bijna iedereen krijgt wel een keer dit virus. Je merkt er niets van en over het algemeen ruimt het lichaam dit virus binnen twee jaar op. Er zijn geen medicijnen voor en het is niet erfelijk. Meisjes vanaf 9 jaar krijgen een vaccinatie voor een aantal soorten hrHPV. Deze vaccinatie verkleint de kans op baarmoederhalskanker.

Wat is het gevaar van het hrHPvirus?

Wieneke: “Het virus kan leiden tot afwijkende cellen die behandeld kunnen worden. Hiermee wordt voorkomen dat een voorstadium van baarmoederhalskanker ontstaat.”

Waarom gaat het onderzoek veranderen?

Jacobine: “Veel vrouwen vinden het vervelend om een uitstrijkje te laten maken en geven geen gehoor aan de oproep. Voor die vrouwen is er in het onderzoek nieuwe stijl een zogenoemde zelfafnameset waarmee ze kunnen testen of ze drager van het hrHPvirus zijn. Pas als dit het geval blijkt te zijn, is een uitstrijkje bij de huisarts nodig om de cellen te beoordelen. De zelfafnameset kan aangevraagd worden via www.hpvzelfafname.nl nadat de herinneringsbrief is ontvangen. U kunt in deze brief aangeven dat u voor zelfafname in aanmerking wilt komen. Na afname stuurt u de test op en krijgt u na een bepaalde periode de uitslag. De verwachting is dat dankzij de zelfafname meer vrouwen gaan deelnemen aan het onderzoek.” Wieneke: “Deze nieuwe manier van onderzoek levert ook gezondheidswinst op. Het huidige bevolkingsonderzoek leidt tot 200 minder sterfgevallen per jaar. Door het nieuwe onderzoek zullen er nog eens 75 minder vrouwen baarmoederhalskanker krijgen en 18 extra sterfgevallen worden voorkomen.”

Krijg je nog steeds elke vijf jaar een uitnodiging?

Wieneke: “Vrouwen van 40 en 50 die positief getest zijn op het virus ontvangen vijf jaar later weer een uitnodiging. Is er geen hrHPvirus gevonden dan krijgen zij tien jaar later een uitnodiging. Vrouwen die op hun zestigste het virus bij zich dragen, krijgen nog een keer een uitnodiging als ze 65 zijn.”

Wanneer kan ik terecht voor een uitstrijkje?

Jacobine: “Uitstrijkjes worden altijd ’s middags na 14.00 uur gedaan door de assistenten. Belangrijk is dat u de brief meeneemt. Bent u gespannen voor het onderzoek? Geef dit dan door. Wij houden er rekening mee en zullen er alles aan doen om u op uw gemak te stellen.”

Jacobine Jasperse (links) en Wieneke van der Hoek: “Bent u gespannen voor het onderzoek? Geef dit dan aan ons door. Wij houden er rekening mee.”

  • Baarmoederhalskanker komt altijd door een langdurige besmetting met hrHPV
  • Vrouwen tussen de 30 en 45 zijn de grootste risicogroep
  • Baarmoederhalskanker is niet erfelijk
  • De ontwikkeling van hrHPV tot baarmoederhalskanker duurt zo’n 10 tot 15 jaar
  • In Nederland krijgt 1 op de 170 vrouwen baarmoederhalskanker

 


terug naar boven