Een andere kijk op leven en dood

Op 1 januari 2013 ging huisarts Frits Quispel met pensioen. Sindsdien nam hij regelmatig waar op ons gezondheidscentrum en heeft hij twee lang gekoesterde wensen uitgevoerd.

In november zond Rotary Doctors Frits voor zes weken uit naar Ethiopië. Een mooi, maar arm land. Hij werkte in een landbouwgebied, waar de aarde niet met een tractor bewerkt wordt, maar met een ploeg, met twee ossen ervoor, en waar geoogst wordt met een sikkel. Huisartsen kennen ze er niet, hun werk wordt door verpleegkundigen gedaan op een gezondheidspost. “Mijn taak was om in de praktijk het kennisniveau van de verpleegkundigen op een hoger plan te brengen. Ik heb in twee health posts en een health center gewerkt. Alleen zo’n health center heeft een ziekenhuisfunctie met een goed opgeleide health officer. Door de week was ik bij de spreekuren aanwezig en leerde ik de verpleegkundigen allerlei zaken, zoals hoe je lichamelijk onderzoek doet. In het weekend gaan de meeste verpleegkundigen naar school om een hogere graad te halen.”

Ziektebeelden
In Ethiopië komt een patiënt lopend, vaak op blote voeten, of op een zelfgebouwde brancard naar de post en is vaak urenlang onderweg. Hij of zij meldt zich bij de ‘card man’ die de voornaam en de voornaam van de vader – die als achternaam dient – op een kaart noteert. Dan gaat de card man met de kaart naar de verpleegkundige. Die roept de patiënt binnen en schrijft in het Engels op wat deze in het Oromo, de lokale taal, vertelt. “Daarbij was het aan mij om de verpleegkundige te leren wat meer door te vragen, bijvoorbeeld wat is er al gedaan aan uw klachten? Dat vinden wij belangrijk, maar dat past daar niet in de cultuur van leven in het hier en nu. Ook wordt er niet gedacht in verschillende mogelijke ziektebeelden. De patiënt wordt onderzocht. Is aanvullend onderzoek nodig, dan gaat hij of zij naar het naastgelegen laboratorium. Na een uur is de uitslag bekend. Indien nodig schrijft de verpleegkundige een medicijn voor dat direct kan worden opgehaald bij de naastgelegen apotheek en dan loopt de patiënt weer naar huis. Als je een patiënt niet meer terugziet, heeft de behandeling gewerkt of er is een andere behandelaar gezocht. De kosten voor een consult zijn drie birr oftewel twaalf cent en als er een witte dokter bij is, kost dat twee birr extra. Een speciale ervaring was dat alleen het feit dat ik iemand onderzocht op gewrichtsklachten al maakte dat de patiënt zich naar eigen zeggen een stuk beter voelde! Ik heb een boeiende tijd gehad. Wat mij betreft is dit voor herhaling vatbaar, mits ik praktisch aan de slag kan. Ik vond kennis overdragen en opleiden bij Charley Toorop altijd heel belangrijk en dat vind ik nog steeds.“

Pelgrim
Als Frits in Ethiopië vertelde dat hij in het voorjaar samen met zijn vrouw 901 kilometer in negen weken had gelopen – van Rotterdam naar Vézelay in Midden-Frankrijk – maakte dat totaal geen indruk, want iedereen loopt daar erg veel. Voor hemzelf was het een mooie overgang naar zijn pensioen. “Het leukste is dat je al lopend een pelgrim wordt. Dat komt door het doel, de historie, de vele dagen die je loopt, maar ook door je ontmoetingen onderweg. Er zijn zo veel verschillende mensen op ons pad gekomen. Een boer die ons als dorstlesser champagne aanbood, een vrouw die ons zomaar bij haar thuis op de koffie uitnodigde vlak voordat er een regenbui losbarstte… Iedere dag was het spannend waar we ’s avonds zouden slapen. We hebben een enorme variatie aan overnachtingslocaties gehad. Van een boerderij met een keuken waaraan sinds de jaren ’40 niets meer is veranderd tot een prachtige Jugendstil villa. Ook bijzonder is om de natuur te zien ontwaken. Dit jaar gaan we het tweede deel lopen, op naar Santiago!”

Frits-Quispel-01 Frits-Quispel-02 Frits-Quispel-03


terug naar boven